Bieganie bez butów jest zdrowe? Bieganie na boso...?

Dodaj do ulubionych

Bieganie bez butów jest zdrowe? Bardzo znani, międzynarodowi biegacze z sukcesem biegali boso - szczególnie Zola Budd-Pietrese z Południowej Afryki i Abebe Bikila z Etiopii. Bieganie boso na długie dystanse nie jest niedopuszczalne nawet na długich dystansach i także boso można reprezentować wysoki poziom. W gruncie rzeczy, w tym artykule wykażę, że korzystanie z butów do biegania nie jest wcale takie zdrowe - zwiększa bowiem ryzyko kontuzji przy jednoczesnym zmniejszeniu wydajności.

Zainteresowałem się badaniami dotyczącymi biegania boso kiedy zauważyłem, że bardzo wielu sportowców nie korzysta z żadnego obuwia podczas biegu cross-country w Queensland w Australii. Znalazłem wiele artykułów dotyczących takiego stylu biegania w Medline, SportDiscus i w Internecie. Znalazłem także kilka oryginalnych raportów dotyczących występowania i mechanizmów ostrych i przewlekłych urazów pośród ludzi biegających boso oraz w obuwiu oraz kilka artykułów na temat energii, którą należy spożytkować na oba rodzaje biegu (przy czym część artykułów jest niepublikowana). Dwóch autorów poparło formę biegania bez obuwia. Znalazłem także nieoficjalne strony dedykowane biegaczom bez butów, gdzie można znaleźć wiele tekstów dotyczących zarówno ich stylu życia, jak i stylu biegania. Nie ma żadnych sensownych badań w kierunku sprawdzenia wydajności czy bezpieczeństwa biegania boso ani uzasadnienia, dlaczego ludzie nie konkurują ze sobą boso.

Bieganie - Kontuzje

W miejscach takich jak Haiti, jest podobny procent ludzi chodzących boso jak i w obuwiu. Jest tam zdecydowanie większy odsetek osób mających różne urazy w populacji osób korzystających z butów (Robbins i Hanna, 1987). Co więcej, przewlekłe urazy kości i tkanki łącznej nóg są rzadkie w rozwijających się krajach, gdzie się nosi obuwie (Robbins i Hanna, 1987). Ten związek między urazami a noszeniem butów może wskazywać na to, że korzystanie z obuwia zwiększa ryzyko urazu, jednakże są możliwe także inne opcje - na przykład - w krajach rozwijających się biegacze bez butów mogą być zbyt biedni, by szukać pomocy lekarskiej - natomiast sportowcy w butach mogą ich używać dlatego, że nie mogą biegać bez butów, albo mogą oni nosić złe buty, źle z nich korzystać itd. Porządne badania dotyczące tego związku rozwiązałyby niepewności.

Badania wskaźników szkodliwości biegania boso/w butach nie istnieją w krajach rozwiniętych, gdyż mało kto biega nie korzystając z obuwia. Było jednak kilka badań dotyczących etiologii urazów i noszenia obuwia. Mam to wszystko pogrupowane - urazy ostre (wypadek w trakcie biegania) i przewlekłe (ciągłe narażenie na bieg). 

Bieganie  - Ostre urazy

Skręcenia kostki to najczęstsze urazy sportowe i 90-95% z nich powoduje całkowite zerwanie więzadła skokowo-strzałkowego przedniego i czasami także więzadła piętowo-strzałkowego (Robbins i wspólnicy, 1995, Stacoff i wspólnicy, 1996). Uważa się, że noszenie obuwia zwiększa ryzyko wystąpienia takich urazów zarówno poprzez zmniejszenie czucia w stopie i świadomości jej położenia z powodu niebezpośredniego kontaktu z podłożem (Robbins i wspólnicy, 1995), jak i przez zwiększenie siły naciskającej na staw skokowy skutkujące jego skrętem podczas podknięcia (Stacoff i wspólnicy, 1996). Siff i Verkhoshansky (1999, p.452) poinformował, że buty zmniejszają czułość proprioceptywną i dotykową i że w tym temacie lepiej spisuje się bieganie boso na macie o wysokiej gęstości pianki - wtedy zmysły są w pełni wykorzystywane. Robbins i wspólnicy (1989) stwierdzili, że reakcje wywoływane bodźcami odbieranymi przez stopę umożliwiają lepszą równowagę podczas ruchu, co może wyjaśnić preferencję wielu gimnastyków i tancerzy do wykonywania figur i układów boso.

Skóra na powierzchni podeszwy stopy jest bardziej odporna na stany zapalne, ścieranie i inne niż skóra na innych częściach ciała (Robbins i wspólnicy, 1993). Jednakże kamienie, szkło, gwoździe czy igły mogą doprowadzić do powstania sińców czy miejscowych ran nawet wtedy, gdy podeszwa stopy ma grubą skórę (skutek częstego chodzenia boso). Skrajne temperatury także mogą powodować dyskomfort i na przykład pęcherze. Buty odgrywają więc znaczną rolę na niektórych trasach i w niektórych warunkach pogodowych.

Przewlekłe urazy - Noszenie butów zwiększa koszty energetyczne biegania.

Noszenie butów zwiększa koszty energetyczne biegania. Burkett i wspólnicy (1985) udowodnili, że zużycie tlenu podczas biegania w butach wzrasta o około 3% proporcjonalnie do masy butów. Flaherty (1994) odkrył, że konsumpcja tlenu podczas biegania 12km/h była o prawie 5% wyższa w butach o masie około 700g/para niż podczas biegania boso. Wzrost zużycia tlenu o 4% nie ma większego znaczenia dla biegacza rekreacyjnego, ale dla sportowca będzie to znaczna różnica.

Wzrost zużycia tlenu w związku z korzystaniem z butów do biegania może mieć kilka przyczyn. Po pierwsze - koszt energii wzrasta i maleje zgodnie z przyjmowanym tempem. Po drugie - zginanie podeszwy także wymaga odpowiedniego nakładu energii - bieg może wymagać jej nawet o 13% więcej, zgodnie z Webb i wspólnikami (1988). Frederick (1986) dodał, że zapotrzebowanie na tlen wzrasta wraz z grubością wkładek w butach. Nie dziwne - materiały używane do amortyzacji pochłaniają energię. Sztywne elementy powinny zachowywać około 2% energii, zgodnie ze standardami (Stefanyshyn i Nigg, 2000). W końcu - buty uniemożliwiają kończynie działanie na zasadzie sprężyny. Bose stopy to +70% energii. Buty ją pochłaniają (Yessis 2000).

Adaptacja do biegania boso

30 minut dziennie wystarczy na początek. Pomoże to wzmocnić podeszwę stopy i przystosować mięśnie i więzadła do nowego sposobu pracy (Robbins i wspólnicy, 1993). Warto chodzić boso przy każdej nadarzającej się okazji. Potem - jogging, stopniowo zwiększając czas i intensywność treningów. Po 3-4 tygodniach skóra jest dostatecznie wytrzymała, by pozwalać na wyższą średnią prędkość i na dłuższy czas biegu (Robbins i wspólnicy, 1993). Warto także wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie stopy i kostki - np zginanie palców, chodzenie na palcach. Do ćwiczenia stóp polecane są także nierówne powierzchnie (Yessis 2000).

Bieganie w butach czy bez - Wnioski

Buty do biegania zwiększają ryzyko skręcenia stawu skokowego z dwóch powodów - mniejsza świadomość pozycji stopy oraz zwiększenie momentu obrotowego kostki podczas potknięcia.

Bieg w butach wydaje się zwiększać ryzyko zapalenia powięzi podeszwy i innych przewlekłych urazów kończyny dolnej podczas modyfikację transferu energii do mięśni i struktur wspierających.

Bieganie boso zmniejsza zużycie tlenu o kilka procent. Nie ma jednak badań dotyczących porównania biegania boso oraz w obuwiu i ich efektywności.

Niezbędne są badania, które ukażą, dlaczego bieganie nie chcą biegać boso.Troski o zranienia, siniaki czy urazy termiczne to główne powody tego zjawiska.

Buty do biegania są niezbędne w pewnych środowiskach i w pewnych warunkach pogodowych oraz przy niektórych patologiach dolnych kończyn.

Artykuł pochodzi ze strony http://www.sportsci.org/

 

Autor: Stylnazdrowie.pl

Redakcja poleca
comments powered by Disqus

Powrót ↑