Pojedynek pomiędzy mózgiem a komputerem: Czy człowiek posiada wolną wolę?

Dodaj do ulubionych

Czy człowiek ma wolną wolę? Badacze poddali analizie mechanizmy zachodzące w mózgu człowieka podczas procesu podejmowania decyzji. 

Na własne wybory mamy o wiele większy wpływ niż uważano wcześniej. Badacze, przy pomocy komputerowej analizy mózgu, testowali procesy decyzyjne skorelowane z wykonywaniem przez ludzkie ciało ruchów niewymuszonych. Próbowano uzyskać odpowiedź na następujące pytanie: Czy możliwe jest zaniechanie ruchu, kiedy mózg zaczął już się do jego wykonania przygotowywać? Naukowcy na podstawie przeprowadzonych eksperymentów wysnuli hipotezę, iż jest to możliwe, jednakże do momentu określanego punktem krytycznym.  

Nasza wola i jej wpływ na podejmowane decyzje

Okazuje się, iż nasza wola ma istotny wpływ na podejmowane decyzje. Na drodze eksperymentów komputerowych, badacze z uniwersytetu Charité Universitätsmedizin w Berlinie analizowali procesy wykonywania ruchów niewymuszonych. Pragnęli oni dowiedzieć się czy możliwe jest zaniechanie ruchu, do którego mózg zaczął się przygotowywać. Okazało się, że jest to możliwe do momentu określanego punktem krytycznym. Wyniki badania opublikowano w Magazynie Narodowej Akademii Nauk.  

Debata dotycząca wolnej woli

Tłem prowadzonych badań była debata dotycząca wolnej woli oraz determinizmu podejmowanych decyzji. Spędzała ona sen z powiek badaczy, psychologów, filozofów oraz opinii publicznej od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. W rzeczonym okresie amerykański uczony, Benjamin Libet, podjął się analizy charakterystyki procesów zachodzących podczas świadomego podejmowania decyzji. Wykazał on, że inicjowane były one przez podświadome mechanizmy mózgowe. Co więcej, fale mózgowe określone mianem fal potencjału gotowości rejestrowane były jeszcze przed podjęciem przez badanego decyzji. 

W jaki sposób mózg określa zawczasu rodzaj działania?

W jaki sposób mózg określa zawczasu rodzaj działania jakie ma zamiar podjąć dana osoba w sytuacji, gdy ona sama nie jest tego pewna? Do niedawna występowanie przygotowawczych procesów mózgowych przyjmowano za dowód istnienia modelu deterministycznego. Zakłada on, że wolna wola jest niczym innym jak tylko iluzją, natomiast nasze decyzje warunkowane są procesami mózgowymi. Profesor Benjamin Blankertz oraz doktor Matthias Schultze-Kraft z uniwersytetu Technische Universität w Berlinie, wraz z zespołem naukowców z Centrum Neurologii Rachunkowej imienia Charité Bernstein nadzorowanym przez profesora medycyny Johna-Dylana Hayensa, przyjrzeli się rzeczonej kwestii raz jeszcze. Przy pomocy zaawansowanych technik pomiarowych, badacze postanowili sprawdzić czy respondenci będą w stanie zaniechać ruchów niewymuszonych po przygotowaniu się do ich wykonania przez ich mózgi.  

Podsumowanie badań nad wolną wolą 

 "Celem naszego eksperymentu było jednoznaczne określenie czy występowanie przygotowawczych fal mózgowych oznacza, że mechanizm podejmowania decyzji ma charakter automatyczny i wymyka się świadomej kontroli oraz czy osoby badane będą w stanie zaniechać raz podjętej decyzji" wyjaśnia profesor Haynes. Podczas badania respondentów poproszono o rozpoczęcie swego rodzaju potyczki z komputerem. Następnie przez cały czas trwania zadania monitorowano ich fale mózgowe przy pomocy encefalografu. Komputer testowy przetworzył otrzymane dane, dzięki czemu mógł on przewidzieć ruchy respondenta i zdobyć nad nim przewagę. Urządzenie miało większe szanse pokonać człowieka, jako że wiedziało one, które fale mózgowe wskazują, iż gracz ma zamiar wykonać ruch.  

Badani, którzy byli w stanie wymknąć się z ram nadmiernej przewidywalności dzięki kontroli procesów mózgowych zademonstrowali, że istoty ludzkie sprawują nadzór nad swoimi schematami zachowania w stopniu o wiele szerszym niż uprzednio uważano. Naukowcy wyniki te przyjęli z entuzjazmem. "Dowiedliśmy, że decyzje ludzkie nie są determinowane wyłącznie falami mózgowymi. Jesteśmy w stanie aktywnie modyfikować mechanizm decyzyjny oraz zaprzestać wykonywania określonych ruchów " mówi profesor Haynes. "Do niedawna występowanie sygnałów przygotowawczych uznawano za dowód iluzoryczności konceptu wolnej woli. Nasze badanie dowodzi, że swoboda podejmowania decyzji jest ograniczona w stopniu znacznie mniejszym niż przypuszczano. Niemniej jednak, zidentyfikowaliśmy także swoisty punkt krytyczny, po którego przekroczeniu zaniechanie raz powziętej decyzji okazywało się niemożliwe." Planowane są także badana uzupełniające, w ramach których badacze przeanalizują bardziej złożone procesy decyzyjne.  

Autor: Stylnazdrowie.pl

Redakcja poleca
comments powered by Disqus

Powrót ↑