Strach kontra fobia - Poznaj rodzaje fobii!

Dodaj do ulubionych

Od niepamiętnych czasów strach chroni nas przed niebezpieczeństwem. Fobie mają jednakże niewiele wspólnego z prawdziwym zagrożeniem. Wedle najnowszych wskazań, ponad dziesięć milionów obywateli Wielkiej Brytanii cierpi z powodu mniej lub bardziej irracjonalnych obaw o podłożu neurologicznym.  Polacy są coraz bardziej narażeni na rozmaite zaburzenia psychiczne, w tym lęki fobiczne a  lista rodzai fobii jest niepokojąco długa.

Czym jest fobia?

O fobii możemy mówić wtedy gdy nasilenie lęku przybiera postać niepokoju, przerażenia, bądź ataku paniki. Lęk. znajduje ujście najczęściej podczas zetknięcia z daną sytuacją czy przedmiotem. W przypadku fobii doskonale zdajemy sobie sprawę, iż tak naprawdę wcale nie ma się czego bać, jednak nie możemy odrzucić od siebie uczucia niepokoju lub paniki. Odczucia te mogą w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do paraliżu. W dalszej części artykułu chciałbym zaznajomić moich czytelników z najpowszechniejszymi rodzajami fobii. 

Czy fobię można wyleczyć?

Odczulanie (lub desensytyzacja) jest procesem stopniowego wystawiania pacjenta na działanie czynników powodujących lęk. Po pewnym czasie strach ustępuje poczuciu spokoju i pewności siebie. Niejednokrotnie działanie takie powiązane jest z terapią grupową lub rozmowami z terapeutą mającymi na celu zmianę sposobu postrzegania świata przez osoby zmagające się z problemem. Doskonałą wiadomością jest fakt, iż 90 % które decydują się na podjęcie leczenia całkowicie pozbywa się po pewnym czasie swoich obaw. 

Trzy główne typy lęków

Eksperci zidentyfikowali wiele niezwykłych rodzajów lęków, takich jak chociażby fobafobię, czyli strach przed fobiami. Są to silne stany lękowe, które naukowcy dzielą na trzy podstawowe grupy: agorafobia, czyli strach odczuwany w miejscach publicznych, fobia społeczna, czyli strach lub unikanie sytuacji noszących znamiona interakcji międzyludzkich oraz fobia specyficzna, a więc lęk przed danym obiektem lub sytuacją. 

Rodzaje fobii

Agorafobia: lęk przed miejscami publicznymi

W starożytnej Grecji agora stanowiła miejsce spotkań oraz swego rodzaju rynek. Osoba cierpiąca na ten typ lęku boi się, że nie będzie w stanie uciec z danego miejsca w przypadku, gdy jej osobisty lęk osiągnie zbyt wysoki poziom. Nadmienić warto, iż przypadłość ta występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Nieleczona może prowadzić do całkowitej blokady psychicznej przed opuszczeniem własnego miejsca zamieszkania. Właściwa terapia umożliwoa pełne wyleczenie aż 9 na 10 przypadków agrofobii.

Fobia społeczna: więcej niż tylko nieśmiałość

Osoba cierpiąca na fobię społeczną nie jest nieśmiała w ścisłym znaczeniu tego słowa. Odczuwa ona bowiem przemożny lęk nie wiedząc jak ma zachować się w danej sytuacji społecznej. Nie wie ona czy jej zachowania zostaną właściwie odebrane przez innych oraz czy inne osoby zauważą, że jest poddenerwowana. Cierpiącemu z powodu takiego lęku trudno także ocenić czy powinien on się w danej sytuacji odezwać, a jeżeli tak, co należałoby powiedzieć. Jako, że nieleczona fobia społeczna prowadzi do całkowitego unikania kontaktu z innymi ludźmi, może ona doprowadzić do znacznego pogorszenia relacji międzyludzkich oraz zaważyć na karierze zawodowej. 

Klaustrofobia: droga bez wyjścia 

Klaustrofobia oznacza strach przed zamkniętymi przestrzeniami i jest jedną z najbardziej typowych fobii specyficznych. Osoba dotknięta tą przypadłością nie może przemieszczać się windą czy różnego rodzaju kanałami, jako że odczuwa wtedy niezwykle silny lęk. Boi się ona niemożności ucieczki z ciasnego pomieszczenia lub nawet uduszenia się. Działaniem obronnym jest przede wszystkim podświadome poszukiwanie otwartej przestrzeni. Często przejawia się poprzez raptowne otwieranie okien lub usadawianie się blisko wyjścia z danego pomieszczenia. Zachowania takie mogą złagodzić strach, jednak go nie wyeliminują. 

Zoofobia: zwierzyniec strachów

Równie popularną fobią specyficzną jest zoofobia, czyli lęk przed zwierzętami. Jest to termin ogólny odnoszący się do różnych rodzajów leków, takich jak arachnofobia (lęk przed pająkami); opidiofobia (lęk przed wężami); ornitofobia – lęk przed ptakami oraz apifobia (lęk przed pszczołami). Przypadłości te te mogą wykształcić się w dzieciństwie na skutek traumatycznego przeżycia, a następnie utrzymywać się w dorosłym życiu

Brontofobia: strach przed burzą

W języku greckim, bronte" oznacza burzę, natomiast brontofobia to strach przed tym właśnie zjawiskiem atmosferycznym. Mimo, że ludzie cierpiący na tę przypadłość często zdają sobie sprawę, iż burza z piorunami najprawdopodobniej nie wyrządzi im żadnej szkody, nie chcą one opuszczać swojego domu podczas jej trwania. Mogą oni także chować się w swoim pokoju czy nawet – w szafie. Strach przed wyładowaniami atmosferycznymi typowy zarówno dla ludzi jak i zwierząt nosi nazwę astrafobii. 

Akrofobia: lęk wysokości

Akrofobia to silny lęk wysokości, który u niektórych osób prowadzić może nawet do reakcji panicznych. Osoba taka może mieć napad paniki podczas wchodzenia po schodach lub drabinie. Niekiedy strach ten jest tak przemożny, że uniemożliwia on dalsze poruszanie się. Opisywana fobia jest niezwykle niebezpieczna dla osób nią dotkniętych. Cierpiący na akrofobię może bowiem mieć trudności z zejściem na ziemię lub ponownym odwiedzeniem miejsca w którym nastąpił atak paniki.

Aerofobia: strach przed lataniem 

Osoba cierpiąca na aerofobię boi się latać. Strach ten wykształca się najczęściej po traumatycznym przeżyciu związanym z przebywaniem w samolocie, szczególnie w przypadku zaistniałych turbulencji lub obserwacji napadu paniki innego pasażera. Nawet, jeżeli wydarzenie to zostanie wyparte z pamięci, strach może powracać podczas oglądania filmu katastroficznego czy też wiadomości. W takim przypadku najczęściej stosowana jest terapia kognitywno-behawioralna (CBT) celem minimalizacji negatywnego wpływu rzeczonej fobii na zdrowie pacjenta. 

Fobie związane z zastrzykami, urazami oraz widokiem krwi 

Istnieje wiele lęków bezpośrednio związanych z krwią, urazami i zastrzykami. Możemy między innymi wyróżnić hematofobię (strach przed krwią), trypanofobię (lęk przed zastrzykami). Niektórzy badani boją się także inwazyjnych zabiegów medycznych. Mogą oni w trakcie ich wykonywania stracić przytomność. 

Emetofobia: problem żołądkowy

Emetofobia jest lękiem przed zwymiotowaniem, który może wykształcić się po traumatycznym przeżyciu. Przykładowo, dana osoba mogła widzieć w młodości kolegę z klasy wymiotującego publicznie lub też - sama przeżyła takie doświadczenie. Lęk może zostać wzbudzony poprzez samo myślenie o wymiotowaniu lub o szpitalu, gdzie takie reakcje są typowe. Podobnie jak w przypadku aerofobii, najczęściej stosowaną formą leczenia jest terapia kognitywno-behawioralna. 

Karcinofobia: strach przed nowotworem

Osoby cierpiące na karcinofobię boją się, że zachorują na nowotwór. Jakakolwiek dolegliwość uznawana jest za znak rozwoju złośliwych komórek wewnątrz ciała. Ból głowy może zostać przykładowo odczytany jako za występowanie guza mózgu. W leczeniu pacjentów z tym zaburzeniem stosuje się przede wszystkim terapię kognitywną ułatwiającą takim osobom powrót do normalnego życia. 

Gerontofobia, odontiatofobia oraz spargarofobia

Fobie stare i nowe

Osoba bojąca się zmian i innowacji cierpi na neofobię. Człowiek, który czuje lęk przed starzeniem się i obawia się starszych osób zmaga się z gerontofobią. Wyróżnić możemy także fartofobię, czyli lęk przed puszczaniem wiatrów w miejscach publicznych. Osoby z odontiatofobią będą za wszelką cenę starać się unikać dentystów. Człowiek zmagający się z spargarofobią jak ognia unikać będzie natomiast szparagów. 

Wpływ fobii na codzienne życie

Fobie zmieniają nasz codzienny tryb życia nakierowując je przede wszystkim na unikanie czynnika stresogennego. Na zmianę standardowego schematu zachowania wpływają także starania ukrycia lęku przed innymi. Osoby cierpiące z powodu fobii mogą mieć problemy ze znajomymi i rodziną, jak również nie radzić sobie najlepiej w pracy. 

Fobie a alkohol

Badania wykazują, iż alkoholicy są o 10 razy bardziej narażeni na wykształcenie fobii niż osoby niespożywające alkoholu. Z kolei osoby cierpiące na różne rodzaje lęków są dwukrotnie bardziej skłonne do popadania w alkoholizm. 

Więzy rodzinne

Mimo, iż na fobie wpływ może mieć społeczność i wydarzenia z życia, fobie są często dziedziczne. Potomkowie osoby dotkniętej silnym lękiem o podłożu neurologicznym są trzy razy bardziej narażeni na zmaganie się z tym problemem w kolejnych latach swojego życia. 

 

Autor: Stylnazdrowie.pl

Redakcja poleca
comments powered by Disqus

Powrót ↑